Rodzinom dzieci, u których zdiagnozowano ciężkie, nieodwracalne upośledzenie lub nieuleczalną chorobę zagrażającą ich zdrowiu i życiu, powstałe w prenatalnym okresie rozwoju dziecka albo w czasie porodu, a także kobietom w ciąży, szczególnie w przypadku ciąży powikłanej, dedykowana jest usługa asystenta rodziny. Jego rola polega na wspieraniu rodziny w procesie organizowania kompleksowej pomocy. Asystent rodziny koordynuje różnorodne usługi w zakresie poradnictwa specjalistycznego, umożliwiając przezwyciężenie trudności w pielęgnacji i wychowaniu dziecka, rehabilitację społeczną i zawodową, a także ułatwiając dostęp do wsparcia psychologicznego oraz pomocy prawnej w  szczególności w zakresie praw rodzicielskich i uprawnień pracowniczych. Asystent rodziny opracowuje wspólnie z rodziną katalog możliwego do uzyskania wsparcia oraz może występować w imieniu rodzin i na ich żądanie do instytucji na podstawie pisemnego upoważnienia.

Ze wsparcia asystenta rodziny w ramach ustawy i programu „Za życiem” mogą skorzystać w szczególności:

• kobiety w okresie ciąży i połogu, ze szczególnym uwzględnieniem ciąży powikłanej oraz sytuacji niepowodzeń położniczych, posiadające dokument potwierdzający ciążę i ich rodziny
• rodziny z dzieckiem posiadającym zaświadczenie, potwierdzające ciężkie  nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną  chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, wydane przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, posiadający specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa, ginekologii, perinatologii lub neonatologii,
• rodziny z trudnościami w realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczej oraz dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o lekkim, umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz dzieckiem i młodzieżą posiadającą odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa przepisach ustawy o systemie oświaty.

 Wsparcie asystenta rodziny będzie polegać na:

• Udzieleniu informacji w zakresie dostępu do instrumentów polityki na rzecz rodziny.
• Reprezentacji kobiety przed instytucjami i urzędami,
• Udzieleniu wsparcia psychologicznego,
• Udzieleniu pomocy w przezwyciężaniu problemów wychowawczych oraz problemów prawnych,
• Wsparciu w realizacji codziennych obowiązków.

Do zadań asystenta w ramach realizacji ustawy i programu „Za życiem”  należy m.in:

• wsparcie i towarzyszenie emocjonalne,
• zapoznanie ( przekazanie informacji i szczegółowe omówienie) kobiety w ciąży i/lub rodziny z Informatorem „Uprawnienia w ramach ustawy dla kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”,
• opracowanie wspólnie z kobietą w ciąży i/lub rodziną indywidualnego katalogu możliwego wsparcia,
• koordynacja poradnictwa i wsparcia dla kobiet i/lub rodziny,
• występowanie przez asystenta rodziny w imieniu osób, na ich żądanie, do podmiotów  (z wyłączeniem świadczeniodawców) w celu umożliwienia im skorzystania ze wsparcia, na podstawie pisemnego upoważnienia,
• doradztwo w zakresie form i miejsc wsparcia,
• poradnictwo oferowane kobietom w ciąży i ich rodzinom,
• poradnictwo w zakresie pielęgnacji i opieki nad niemowlęciem,
• pomoc w codziennej organizacji życia rodziny, planowanie sposobów spędzania wspólnie wolnego czasu,
• nauka sprawnego wykonywania obowiązków domowych,
• doradztwo w zakresie zarządzania budżetem domowym,
• informowanie jak działają urzędy, placówki wsparcia rodziny i dziecka,
• pomoc w sprawach urzędowych, wspieranie rodziny w kontaktach z pracownikami szkoły, przedszkola, sądu, poradni, przychodni, policji, urzędów i innych instytucji,
• pomoc w zakresie możliwości podniesienia kwalifikacji zawodowych i poszukiwaniu pracy.

Więcej informacji:
Podstawa prawna: ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wspieraniu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”

Tekst ustawy: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160001860

Informator „Za Życiem”  https://www.gov.pl/web/zdrowie/informator-za-zyciem-

Asystent Rodziny w ustawie „Za życiem” https://zazyciem.gov.pl/strona/12310-asystent-rodziny-kim-jest