Kim jest asystent rodziny i jaką pełni rolę?

Termin „asystent” pochodzi od słowa „asysta”, które jest określeniem na osobę towarzyszącą komuś, współobecną, pomagającą, będącą w pogotowiu.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej przewiduje funkcję asystenta rodziny. Pełni on inną rolę niż pracownik socjalny, a mianowicie jest przede wszystkim wsparciem dla rodziny i jest bliżej jej problemów. Elastyczny czas pracy asystenta rodziny powinien być dostosowany do rytmu życia rodziny i jej realnych potrzeb. Rola asystenta rodziny polega na pomaganiu rodzinom dysfunkcyjnym z małoletnimi dziećmi, pomocy w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, socjalnych takich jak prowadzenie gospodarstwa domowego, prawidłowe dysponowanie środkami finansowymi i inne obowiązki rodzicielskie. Nadrzędnym celem w pracy z rodziną jest wypracowanie funkcji wychowawczych na podstawowym poziomie, aby zapobiec konieczności umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Jeżeli jednak, taka sytuacja ma miejsce, to asystent rodziny kontynuuje swoją pracę z rodziną oraz współpracuje z instytucją pieczy zastępczej, pomagając rodzinie odzyskać stabilność życiową umożliwiającą powrót dziecka do rodziny biologicznej.

Liczba rodzin, z którymi jeden asystent rodziny może w tym samym czasie prowadzić pracę, jest uzależniona od stopnia trudności wykonywanych zadań, jednak nie może przekroczyć 15.

Przydzielenie rodzinie asystenta rodziny następuje na wniosek pracownika socjalnego, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz dokonaniu analizy sytuacji rodziny.

Asystentura rodziny może być dobrowolna (zainicjowana przez rodzinę po skierowaniu pracownika socjalnego) lub zobowiązująca (zarządzona przez sąd, np. na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego).

Do zadań asystenta rodziny należy:

• pokazywanie, w jaki sposób prawidłowo wychowywać dzieci i opiekować się nimi;
• doradzanie jak organizować i spędzać wolny czas;
• udzielenie rodzicom pomocy w rozeznaniu sytuacji szkolnej dziecka, zachęcanie i towarzyszenie rodzicom w czasie wizyt w szkołach, przedszkolach, poradniachi innych instytucjach;
• uczenie, w jaki sposób rozmawiać ze sobą, aby się rozumieć; wspieranie w dbanie o zdrowie członków rodziny, pomoc w ustalaniu terminów wizyt u lekarzy;
• pokazywanie, jak prawidłowo prowadzić gospodarstwo domowe (gotowanie, sprzątanie, zakupy, podział obowiązków domowych);
• doradzanie, jak planować wydatki;
• pomoc w załatwianiu spraw urzędowych (towarzyszenie w czasie wizyt w różnych urzędach, organizacjach, instytucjach, nauka pisania pism urzędowych, wypełniania dokumentów);
• pomaganie osobom szukającym pracy, jak pisać życiorys i list motywacyjny, nauka sposobów skutecznego poszukiwania pracy;
• pomoc w sytuacjach, które zagrażają zdrowiu, życiu, bezpieczeństwu dzieci i dorosłych członków rodziny;
• informowanie i pomoc w kontaktowaniu się z organizacjami, instytucjami, które pomagają dzieciom i rodzinie.

Asystent rodziny w związku z wykonywaniem swoich zadań ma prawo do (art.16 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej):

• wglądu do dokumentów zawierających dane osobowe członków rodziny, niezbędne do prowadzenia pracy z rodziną, w tym:
  – imię i nazwisko,
  – datę urodzenia,
  – obywatelstwo,
  – adres miejsca zamieszkania,
  – stan cywilny,
  – wykształcenie,
  – zawód,
  – miejsce pracy,
  – źródła dochodu,
  – dane dotyczące warunków mieszkaniowych,
  – dane dotyczące sytuacji prawnej oraz aktualnego miejsca pobytu dziecka,
  – dane o rozwoju psychofizycznym dziecka;
• występowania do właściwych organów władzy.
• przedstawiania właściwym organom władzy publicznej, organizacjom oraz instytucjom ocen i wniosków zmierzających do zapewnienia skutecznej ochrony praw rodzin.

Więcej informacji:
Podstawa prawna: ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Tekst ustawy: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111490887